Algemeen kader
Hoe kunnen we de Vlaamse rundveehouders in hun streven naar een verlaagde netto uitstoot aan broeikasgassen en/of naar een hogere klimaatbestendigheid helpen? ILVO en BBP slaan de handen in elkaar om ook voor deze sector trajecten op te starten volgens de KLIMREK aanpak. Karakteristiek aan het project KLIMREK VV is de extra aandacht voor klimaatrapportering, een vraag van de afnemers (retail vb) van Belgisch rundsvlees. Het doel daarbij is om in de scanfase de prestaties van het rundveebedrijf op meerdere milieu-impacten te scoren, dus minimum op het broeikaseffect, en daarnaast ook op o.a. het verzurend en eutrofiërend effect. Op basis van alle verzamelde gegevens moet het mogelijk zijn om een stikstofstromenmodel op te maken dat de bedrijfsspecifieke ammoniakemissies doorrekent. Dit kan het beleid ondersteunen in de overgang van een stikstofdepositie- naar een stikstofemissiemodel. KLIMREK VV mikt op 60 bedrijven waarvan de helft in een adviestraject en de andere helft in een rapporteringstraject zit. Vleesveebedrijven staan onder druk om hun klimaatimpact te verlagen én economisch leefbaar te blijven.
Onderzoeksaanpak
De globale aanpak van Klimrek-VV volgt de blauwdruk van Klimrek om te komen tot een scan die toepasbaar is op alle vleesveehouderijen, ook de gemengde bedrijven. We ontwikkelen een klimaattraject dat bestaat uit een klimaatscan en een klimaatkoers. De klimaatscan geeft de klimaattoestand van het bedrijf weer en de verbeterpunten. De klimaatkoers leidt de landbouwer tot implementatie van klimaatslimme maatregelen op het bedrijf. Een klimaatscan vertrekt van een uitgebreide levenscyclusanalyse (LCA) van een aantal typebedrijven en wordt gereduceerd tot een werkbaar instrument, de scan, dat de belangrijkste emissie- en verbruiksposten meeneemt en resulteert in een koolstofvoetafdruk op dat moment. Van daaruit wordt een individueel verbetertraject opgestart: de klimaatkoers. Mogelijke klimaatmaatregelen worden gewogen op milieuwinst, economische haalbaarheid, en praktische haalbaarheid. Tegelijk wordt het bedrijf gebenchmarkt tegenover andere bedrijven. Naast individuele begeleiding wordt de landbouwer in groep begeleid in lerende netwerken. Jaarlijks wordt dit herhaald en wordt de vooruitgang gekwantificeerd.
Relevantie/Valorisatie
Stapsgewijs geraken meerdere op maat gesneden maatregelen op de veebedrijven geïmplementeerd. Doordat de prestaties op meerdere milieu-impacten worden bekeken worden probleemverschuivingen voorkomen. Voor het rapporteringstraject wordt specifiek ingezet op de rapporteringseisen van de afnemers. De eerste 60 rundveehouders worden in dit project alvast laagdrempelig ondersteund in hun transitie naar een klimaatbestendigere en klimaatvriendelijkere bedrijfsvoering. Ze worden individueel begeleid en leren van hun collega-landbouwers. De jaarlijkse opvolging werkt zowel motiverend als verrijkend. Zowel uit de bedrijven in het adviestraject als uit het rapporteringstraject verwachten we interessante feedback, voldoende voor de verdere uitrol in de praktijk na afloop van het project.